Cao Bá Quát Bất Phùng Thời

NỖI HẬN LÒNG CHIM TINH VỆ Huyền sử chép : Công chúa Nữ Oa, con gái út vua Viêm Đế Thần Nông, tổ của Viêm Việt, đi chơi ở biển Đông bị chết đuối nên uất hận, biến thành chim Tinh Vệ, ngậm đá và gỗ từ núi phía Tây mang ra lấp biển Đông. Chim Tinh Vệ, chân đỏ, mỏ trắng, đầu chim sặc sỡ mầu sắc, trở thành huyền thoại văn chương , như Nguyễn Du tả hồn oan của nàng Kiều : Tình thâm bể thảm lạ điều Mà hồn Tinh vệ biết theo chốn nào ( câu 2971-72) Câu đối cụ Phan Bội Châu điếu Phan Chu Trinh : Thương hải vi điền, Tinh vệ hàm thạch Chung Kỳ ký một, Bá Nha đoạn huyền (Biển thẳm chưa lấp bằng, Tinh Vệ ngậm đá- Chung Kỳ đã mất, Bá Nha đứt giây đàn). (Tích Tinh Vệ điền hải hay Tinh Vệ hàm thạch ghi trong thiên Bắc Sơn kinh sách Nam Hải Kinh đời Tiên Tần.) Lại có huyền thoại cho rằng Tinh Vệ là Nữ Oa, là em gái và lấy Phục Hy, sinh ra loài người nam nữ, tạo thiên lập địa, về sau Thần Lửa và Thần Nước đánh nhau làm sạt lở một góc Trời, khiến bà Nữ Oa phải dùng 4 chân rùa và nấu chảy đá ngũ sắc để vá trời ! Ca dao hát đố của ta có bài : ...Kìa ai đội đá vá Trời Kìa ai trị thuỷ cho đời được yên ? ...Bà Nữ Oa đội đá vá Trời Vua Đại Vũ trị thuỷ cho đời yên vui Cao Bá Quát mang tâm sự lớn và não nùng uất hận đó : tài có, chí có, mà Thời không có, Trời sinh thanh bảo kiếm mà lại dùng vào việc cắt tiết gà, thi thánh mà làm việc thư ký quèn xếp sách cho mấy ông vua từng giam mình vào ngục, đeo gông, bị đánh đập gần chết...thì còn tệ hơn thân phận Hàn Tín phải làm anh chấp kính lang coi kho thóc ! Cao Bá Quát mất Thời, vì nước Đại Việt đã chấm dứt ở Thăng Long từ 1789, Huế là nước mới của người mới như bà Huyện Thanh Quan tâm tình “ Nhớ nước đau lòng con quốc quốc”, trí thức miền Bắc cổ Việt mất Thời mất Thế, chỉ cố tìm cái Cơ, 300 cuộc nổi loạn ở miền Bắc trong đời Nguyễn chính là cái Cơ phản kháng của khối dân nước cổ Việt bị mất Thế ! Nhưng Cao Bá Quát cũng ý thức rõ ý nghĩa nhân sinh, ông không vị danh như Nguyễn Công Trứ, phượng hoàng không gia nhập bữa tiệc tàn nhạt nhẽo của nhóm gà ri chim chích, ông ôm hận nuôi chí, chẳng làm chuyện thật lớn thì chí cũng phải thật lớn, phản kháng như cách tẩy nghiệp, nổi loạn như cách tìm lẽ sống cho mình và cho người. Tâm Bồ Tát Duy Ma, chí vời vợi Nghiêu Thuấn Võ Thang, họ Cao có tài thi thánh cộng với chí trượng phu, như chiến mã xông pha nhảy vào lửa chứ không chịu đứng yên trong máng nhai văn nhá cỏ. Cao Bá Quát muốn đội trời đạp đất, muốn thế thiên hành đạo, tài có, chí có, thế một con chim Tinh Vệ tha đá lấp biển, thế đội đá vá trời…tận kỳ tính, hết lòng hết sức, dẫu là lấy trứng chọi đá, không thành công thì thành nhân, đấy chính là giá trị của nhân cách, đấy chính là bó đuốc chưa tàn trao truyền hậu thế. Huyền thoại Chim Tinh Vệ rõ ràng hàm chứa một khoảng cổ sử Việt, Thần Nông là Viêm Đế, là tổ Lạc Việt, con gái út vì sao đi chơi biển Đông để bị chết đuối ? phải chăng huyền thoại hàm ý nòi Lạc Việt bị giống Hán du mục Bắc phương xâm lăng, chạy xuống biển Đông, có nhóm di tản sang Nam đảo, sang Mã Lai, gần nhất thì cũng tứ tán táp vào Hạ Long/Hồng Hà…nỗi hờn vong quốc- nước cũ Động Đình Hồ- không bao giờ nguôi, bộ tộc Việt tan tác nhưng nếu mọi người đều nuôi chí lấp sông lấp biển như Tinh Vệ-bảo vệ tinh thần Việt- thì Việt có mất đất nhưng không bao giờ mất hồn.

OAN-OÁN

Giải Oan Cõi Thế Cho Người Thiện Tâm

Thương thay Chí Thiện Xích sắt triền miên Miệng không nụ cười Mắt nổ oan khiên Sống chẳng được yên Hoả lò đao phủ Cổ vướng búa liềm ! Cổng Trời Việt khép Chịu phép yêu tinh Cổng Chúa mở rộng Vòm sao thiên đình Thiên đàng Cực lạc Nằm ngắm trăng sao Nương hào quang Thánh Lên đỉnh mây cao. Anh gõ cổng Trời Vang lừng diệu âm Ngân nga bác ái Chuông reo thiện tâm Nhân sinh bi kịch Càn khôn đảo điên Sinh nhầm địa giới Chết cạn ưu phiền Thiên đàng Cực lạc Lung linh huyền không Hoan lạc quốc độ Duyên khởi mênh mông. Quy tâm thiên lý Tam giới lưu ly Trần gian ác mộng Việt quốc ma cung Hoá xong một kiếp Vô thuỷ, vô chung. Hạ Long Bụt sĩ