NHỮNG ĐIỂM ĐẶC SẮC
CỦA TỰ LỰC VĂN ĐOÀN
1- Sau
Nhị Thập Bát Tú tk 15 đời vua Lê Thánh Tôn, sau Thi Xã tk 19 đời vua Tự Đức, Tự
Lực Văn Đoàn là một tập hợp văn xã thứ ba, tk XX, trong văn học sử VN.
2- Đông
Dương tạp chí, Nam Phong tạp chí…chuyên về nghiên cứu khảo luận, còn dây nối
với Nho học, khai dân trí, đặt nền móng quốc ngữ đầu thế kỷ XX, TLVĐ bứt phá mở
màn cho sáng tạo quốc ngữ qua Văn-Thơ từ 1932-45. Cùng với TLVĐ là phong trào Tân nhạc, với Nguyễn Xuân Khoát, Đặng
thế Phong, Phạm Duy… âm điệu mới và lời nhạc mới, cũng nhẹ nhàng, lãng mạn,
mang chất Tây phương như văn chương TLVĐ.
3- TLVĐ
đa diện nhất từ xưa đến nay : Tiểu thuyết, truyện ngắn, biếm, Thơ mới- Bên cạnh
và song song là những nỗ lực đổi mới văn hoá : kiểu áo Lemur, phong trào Ánh
sáng, hoạt động chính trị (Dân chính).
4- Trong
thời gian ngắn, hơn 10 năm, bút pháp TLVĐ đã làm văn học quốc ngữ trưởng thành,
nhất là về tiểu thuyết, truyện ngắn, kể cả truyện trinh thám ( Thế Lữ), xứng
đáng là nhóm khai mạc văn chương tân thời VN từ 80 năm nay, các nhà văn sau
TLVĐ, thế hệ 1950-60-70 vững vàng, trong sáng, tự tin, như thế hệ Sáng Tạo tại
Sài gòn, kéo dài sang 1980-90…tại Hải ngoại, vẫn là tiếp tục con đường văn
chương chính đạo, nhân bản khai phóng, đầy nhựa sống dân tộc, tình cảm phong
phú trong dòng Nguyễn Du, Đoàn thị Điểm, Hồ Xuân Hương…bất tận của tâm tư Việt.
5- TLVĐ
kết tập những ngòi bút có tư cách, có học vấn Tây phương, có lý tưởng : văn học
dấn thân, chủ đề xã hội, lý tưởng cải cách. Thế hệ Đông Kinh Nghĩa Thục qua,
thế hệ gạch nối Tân-Cổ Nguyễn Văn Vĩnh Phạm Quỳnh chìm, thì thế hệ tân học từ
1930 lại bùng nở trong tinh thần quốc gia dân tộc, mà các nhà văn thời 1930-45,
trong đó có TLVĐ, đã nắm bó đuốc sáng chuyển đi toàn quốc.
6- Ngòi
bút đa diện nhất là Khái Hưng với tiểu thuyết xã hội, phong tục (Thừa Tự), lãng
mạn, lịch sử ( Tiêu sơn Tráng sĩ), kịch. Thạch Lam với lối viết còn mới cho đến
hôm nay, Thế Lữ dẫn đầu Thơ mới, Tú Mỡ thơ trào phúng, Nhất Linh nắm mạch văn
tiểu thuyết quốc tế, rộng, sâu , muốn phơi bày cả thời đại.
7- Cùng
với TLVĐ, khuynh hướng tả chân xã hội qua Vũ Trọng Phụng, Nam Cao…mạnh mẽ đua
chen, thơ mới Hàn Mặc Tử, Xuân Diệu, Huy Cận, rồi Vũ Hoàng Chương, Nguyễn Bính,
Đinh Hùng…chỉ trong 15 năm, 1930-1945, văn học dân tộc đã đua nở định nghĩa
được một nền văn học bản sắc độc lập, không vướng mắc ý hệ Đông Tây nào. Mảng
văn học lớn nhất của thời này vẫn là TLVĐ, và ảnh hưởng lâu dài nhất cho đến
hiện đại cũng vẫn là TLVĐ.
